สมุนไพร  สาระประโยชน์ดี...ดี...จากธรรมชาติ
สมุนไพร
ความหมายของสมุนไพร
ลักษณะสมุนไพร
สมุนไพรกับการรักษาโรค
เครื่องเทศสมุนไพร
สีที่ได้จากสมุนไพร
น้ำที่ได้จากสมุนไพร
นานาลิงก์สมุนไพร
หน้าหลัก
สีที่ได้จากสมุนไพร

    สีที่ได้จากสมุนไพร แบ่งเป็น 2 จำพวก คือ สีผสมอาหารและสีย้อม สีย้อมเป็นสีที่ใช้ ย้อมผ้าไหม ไหมพรม ฯลฯ
สีทั้งสองจำพวกอาจได้จากพืช สัตว์ หรือเชื้อราบางชนิด สีที่ได้จากพืชอาจได้จากส่วนราก หัว ลำต้น ใบ ดอก ผล เปลือก
หรือเมล็ด การแต่งสี อาหารโดยใช้สีสมุนไพร นอกจากจะช่วยประหยัดรายจ่ายแล้วยังปลอดภัยอีกด้วย ทั้งนี้เพราะสีจาก
ธรรมชาติส่วนใหญ่ ไม่มีพิษต่อร่างกายซึ่งต่างกับสีสังเคราะห์

สมุนไพรที่นิยมใช้แต่งสี ได้แก่
สีจากเหง้าเช่นขมิ้น
สีจากรากเช่นแครอท
สีจากใบเช่นเตย ย่านาง พริก
สีจากดอกเช่นอัญชัน โสน ดอกดิน
สีจากผลเช่นพริก ลูกตาลสด
สีจากเมล็ดเช่นคำแสด
สีจากแก่นเช่นฝาง
สีจากธัญญพืชเช่นข้าวเหนี่ยวดำ
สีจากเชื้อราเช่นอังคั่ก
สีจากสัตว์ เช่นครั่ง

    ตัวอย่างสมุนไพรที่ใช้แต่งสี

เตยหอม

ชื่อพื้นเมืองอื่น ๆ  ปาแนะวองิง
ชื่อภาษาอังกฤษ  -
ชื่อวิทยาศาสตร์  Pandanus amaryllifoius Roxb.
วงศ์  Pandanaceae
     เตยหอมเป็นพืชใบเลี้ยงเดี่ยวที่ขึ้นเป็นกอ ชอบขึ้นในที่ชื้น
แฉะใกล้น้ำ เป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดในแถบเอเชียอาคเนย์ ใบมี
ลักษณะยาวเรียวคล้ายหอก ปลายใบแหลม มีหนามตามขอบ
ใบ ใช้แต่งกลิ่นและแต่งสีให้อาหารมีสีเขียว
ส่วนที่ใช้เตรียมสี  ใบสด
ประโยชน์
1. ใบเตยสดใช้แต่งสีเขียวและแต่งกลิ่นอาหาร โดยเฉพาะ
ขนมหวาน เช่น สลิ่ม ลอดช่อง ขนมเปียกปูน วุ้นกะทิ ฯลฯ
นอกจากนี้ ยังใช้แต่งกลิ่นข้าวมันและใช้น้ำใบเตยเป็น
เครื่องดื่มอีกด้วย
2. ในตำรายาไทย ใช้ใบเตยสดเป็นยาบำรุงหัวใจให้ชุ่มชื่น
วิธีเตรียมสีเขียวจากใบเตย
   ใช้ใบเตยสดที่ค่อนข้างแก่ ล้างให้สะอาด นำมาหั่นตาม
ขวาง โขลกให้แหลก เติมน้ำเล็กน้อย กรองผ่านผ้าขาวบาง
จะได้น้ำสีเขียวและมีกลิ่นหอม ใช้ผสมลงในแป้งทำสลิ่ม
หรือลอดช่องที่กวนเกือบได้ที่ ไม่ควรใช้ความร้อนสูง
เพราะสีเขียวจะเปลี่ยนเป็นสีเขียวเหลือง


กรรณิการ์

ส่วนที่ใช้เตรียมสี   ดอก
ประโยชน์
1. น้ำคั้นจากส่วนของดอกที่เป็นหลอดสีส้ม ใช้แต่งสีขนม
ให้มีสีเหลือง เช่น ขนมน้ำดอกไม้ และยังใช้ย้อมผ้าให้มีสี
เหลืองทอง ในสมัยโบราณเคยใช้ย้อมจีวรพระ
2. ในตำรายาไทย ใช้ดอกเป็นยาแก้ไข้ ในชวาใช้ดอก
รับประทานเป็นยาคุมกำเนิด
วิธีเตรียมสีเหลืองจากดอกกรรณิการ์
   เด็ดเอาส่วนของโคนดอกที่เป็นหลอดสีส้ม นำมาตำ เติม
น้ำเล็กน้อย คั้น กรอง จะได้สารละลายสีเหลืองใส ใช้แต่ง
สีขนม





ตาล

ส่วนที่ใช้เตรียมสี   ผลแก่สุก
ประโยชน์
1. เนื้อสีเหลืองจากผลสุก ใช้แต่งสีและแต่งกลิ่นขนม เช่น
ขนมตาล ขนมบัวลอย ขนมขี้หนูและไอศกรีม เป็นต้น
2. น้ำหวานจากงวงตาล ใช้ทำน้ำตาลโตนด น้ำตาลสดและ
น้ำตาลเมา
3. เมล็ดอ่อน เรียกว่า ลอนตาล ใช้เป็นอาหาร เมล็ดแก่
เมื่อนำมาเพาะให้งอก ภายในจะมีจาวตาล นำมาเชื่อมเป็น
ขนมหวาน
วิธีเตรียมสีเหลืองจากลูกตาล
   นำลูกตาลสุกมาปอกเปลือกสีน้ำตาลดำออก จะเห็นเส้นใย
สีเหลืองแฉะ ๆ หุ้มเมล็ดไว้ใช้มือนวดเอาเนื้อที่เป็นสีเหลือง
ออกให้หมด เทลงถุงผ้าหนา ๆ ใช้ของหนัก ๆ ทับให้น้ำ
แห้ง จะได้เนื้อลูกตาลสีเหลืองใช้ทำขนมตาลและใช้แต่ง
สีเหลืองในขนมอื่น ๆ


กระเจี๊ยบแดง

ส่วนที่ใช้เตรียมสี   กลีบเลี้ยง
ประโยชน์
1. กลีบเลี้ยงใช้ทำน้ำกระเจี๊ยบ แยมและผลไม้กวน จะได้ทั้ง
รสเปรี้ยวและสีแดง ใบอ่อนและยอดใช้เป็นอาหาร
2. ในทางยา กลีบเลี้ยงใช้เป็นยาขับปัสสาวะ ช่วยรักษานิ่ว
ช่วยลดความดันโลหิต และป้องกันโรคเลือดออกตามไรฟัน
วิธีเตรียมสีแดงจากกระเจี๊ยบแดง
    นำกลีบเลี้ยงแห้งที่สะอาดมาต้มกับน้ำร้อน จะได้สาร
ละลายสีแดงเข้มและมีรสเปรี้ยว ใช้แต่งสีน้ำหวาน ไวน์
และเยลลี่


คำแสด

ส่วนที่ใช้เตรียมสี   เมล็ด
ประโยชน์
   สีจากเมล็ดใช้แต่งสีอาหารให้มีสีแดงส้ม เช่น แต่งสี
ขนม ไอศกรีม เนย น้ำมัน และใช้ย้อมผ้า ฝ้ายและผ้าไหม
ให้มีสีแดงส้มได้อีกด้วย
วิธีเตรียมสีแดงส้มจากเมล็ดคำแสด
   นำเมล็ดมาบดแล้วแช่น้ำ จะได้สารละลายซึ่งมีตะกอน
แดง ละลายอยู่ กรองเอากากออก ตั้งทิ้งไว้สีจะตกตะกอน
นอนก้น รินน้ำใส ๆ ข้างบนออก นำที่เหลือไประเหยน้ำ
ออก จะได้ผลสีแดงส้ม นำไปใช้แต่งสีอาหารตามต้องการ